Villa Cavrois.

Willa Cavrois to modernistyczna posiadłość zlokalizowana w Croix, na przedmieściach francuskiego miasta Lille. Zbudowana została w 1932 roku przez architekta Roberta Mallet-Stevens dla zamożnego przedsiębiorcy działającego w przemyśle tekstylnym, Paula Cavrois.

Cavrois posiadał siedmioro dzieci i zatrudniał liczną pomoc domową. Początkowo rozważał budowę domu w stylu lokalnym. W 1925 roku, na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu poznał jednak architekta, który przekonał go do zupełnie innej koncepcji. Robert Mallet-Stevens, bo o nim mowa, dostał pełną swobodę w opracowaniu holistycznego projektu, od ogrodu do najmniejszych detali dekoracyjnych. Rezultat jego prac stanowi kwintesencję wyczucia estetyki architekta, któremu przyświecały idee: przestrzeń, światło, komfort.

Villa Cavrois
Villa Cavrois. © Fot. Co nieco o sztuce.

Willa jest prawdziwym majstersztykiem modernistycznej architektury lat 20. XX wieku, propagowanej przez takich jej twórców jak Le Corbusier, Pierre Chareau, czy przedstawicieli niemieckiej szkoły Bauhaus. Dom ma 60 metrów długości. Powierzchnia całkowita to 3,800 m2, z czego powierzchnia użytkowa wynosi 1,840 m2. Materiały, których użyto, to przede wszystkim beton, metal, stal, zielony szwedzki marmur w głównym salonie, żółty marmur ze Sienny przy kominku, dębowy parkiet i kubański mahoń. Zastosowano najnowoczesniejsze rozwiązania w dziedzinie oświetlenia i akustyki. Zainstalowano eletroniczne zegary, jak również telefony, które umożliwiały komunikację pomiędzy pokojami, jak i ze światem zewnętrznym.

Villa Cavrois
Villa Cavrois. © Fot. Co nieco o sztuce.

Uwagę przykuwają meble: proste w formie, aczkolwiek wymyślne. Powtarzają się aluminiowe ramy. W obiciach foteli ewidentnie postawiono na mocny kolor. Każdy pokój ma tutaj swoją niepowtarzalną tematykę.

Villa Cavrois
Villa Cavrois. © Fot. Co nieco o sztuce.
Villa Cavrois
Villa Cavrois. © Fot. Co nieco o sztuce.

Łazienka zaprojektowana przez Mallet-Stevensa nie różni się wiele od współczesnych projektów z XXI wieku. Błyszcząca armatura, elegancki marmur, nowoczesne oświetlenie przy lustrze – taki klasyczny model panuje do dziś. I to wszystko powstało w czasach, gdy wiele ludzi mieszkało jeszcze pod strzechą.

Villa Cavrois
Villa Cavrois. © Fot. Co nieco o sztuce.

W piwnicach willi znajdowała sie pokaźna spiżarnia, winiarnia, pralnia z suszarnią oraz imponujący jak na tamte czasy system ogrzewania. Willa byla bardzo energochłonna i jej utrzymanie kosztowalo majątek. To jej największy mankament w porównaniu z dzisiejszą koncepcją domów energooszczędnych.

Ogród oryginalnie miał 5 ha, obecnie to 17,600 m2. Najbardziej spektakularna jest część z tyłu willi, gdzie zaprojektowano podłużne oczko wodne, w którym odbijające się formy architektoniczne wydają się być ich przedłużeniem.

Sam budynek swoim kształtem zdaje się przypominać wielki statek. Ciekawym pomysłem jest elewacja, ktorą tworzą drobne płytki w kolorze ochry, których rzędy oddzielone są od siebie przestrzeniami pomalowanymi na czarno.

Villa Cavrois
Villa Cavrois. © Fot. Co nieco o sztuce.

Podczas Drugiej Wojny Światowej rodzina Cavrois opuściła Croix i zamieszkała w Normandii. Ich willa została przejęta przez Niemców, którzy zamienili ją w wojskowy barak dla dwustu żołnierzy. Państwo Cavroix powrócili tu w 1947 roku. Nawiązali współpracę z architektem Pierrem Barbe, zlecając mu modyfikację budynku i wydzielenie dwóch osobnych apartamentów dla synów z rodzinami.

Paul Cavrois zmarł w 1965 roku, natomiast jego żona, Lucie Cavrois, w 1985 roku. Niedługo później synowie na aukcjach sprzedali meble. W 1987 roku dzieci państwa Cavrois, nie mogąc porozumieć się w kwestii spadku, oddały dom deweloperowi, który planował jego zburzenie i podzielenie posiadłości na mniejsze działki. Ostatecznie do tego nie doszło i willa zaczęła popadać w ruinę, zamieszkiwana przez dzikich lokatorów.

Trwało to aż do 1990 roku, kiedy to posiadłość została wpisana do rejestru zabytków. Założono fundację, której celem była ochrona willi. W 2001 roku nieruchomość zakupiło francuskie Ministerstwo Kultury, ktore trzy lata później rozpoczęło prace renowacyjne. Starano sie odtworzyć wszystko dokładnie tak, jak było oryginalnie, stosując nawet przestarzałe metody produkcji mebli. W 2015 roku willę Cavrois otwarto dla zwiedzających.

Prostota i elegancja, tak można by podsumować posiadłość. Styl willi Cavrois wpisywał się w trendy rewolucji techniczno-przemysłowej, która nastąpiła na początku ubiegłego stulecia i była pierwiosnkiem awangardowej architektury wnętrz, jaką znamy w Polsce z lat 50. i 60. XX wieku.